- عوامل مهمی که در شکل گیری ادبیات معاصر ایران و عرب تأثیرگذار بودند :

ادبیات عربی در دوره ای که به « عصر نهضت » شهرت یافته ، نتیجه تغییر و تحولات سیاسی ، اقتصادی و علمی جهان غرب است .زمانی که جهان غرب آغازینه های نهضت علمی، هنری ،سیاسی خود را بنیان می نهاد ،درشرق چندان از خبری تحولات درحوزه های مختلف فکری ،اجتماعی و ...نبوده است.دنیای عرب نیز هم درفقر اقتصادی به سر می برد و هم از حیث فرهنگی دچار تیرگی و پریشانی بود .دراواخر سده هجدهم وقتی یکی از جهانگردان فرانسوی از مصر دیدار می کند ، حاصل مشاهداتش را چنین به تصویر می کشد : « در مصر ، جهل همگانی است و همه طبقات را در بر گرفته و در تمام حوزه های علم و ادب و هنر رخ نموده است ، حتی صنایع دستی در ابتدایی ترین و ساده ترین وضع خود هستند » . این وضعیت چنان نبوده است که در دیگر حوزه ها تأثیر گذار نباشد بلکه در حوزه ادبیات که خود گواه اوضاع بد و دشوار سیاسی ، اقتصادی یک ملت است ، به خو بی نمایان می گردد...

                                                                        مهدي نيازي