ادبیات تطبیقی نوعی پژوهش جدید ادبی است که خاستگاه غربی( فرانسوی) دارد وبه تدریج درمطالعات ادبی شرقی ها جایگاهی برای خود یافته است.برای این رشته ادبی تعاریف متعددی ارائه شده است زیراهرشخص یاگروه یامکتب بنابرنگرش وهدف خاصی که دنبال می کندغایت وهدف خاصی رابه ادبیات تطبیقی نسبت داده وبراساس همان غایت وهدف فرضی تعریف خودراارائه کرده است.البته جریان رو به رشدادبیات تطبیقی نیز عامل دیگری است که مانع از وجود تعریف یکسان ومشترک برای آن گردیده است وما ازبین تعاریف مطرح شده به ذکر دو تعریف بسنده می کنیم ومطالعه دیدگاههای بیشتر دراین زمینه رابه خواننده عزیز وا می گذاریم.
طه ندامی گوید:"ادبیات تطبیقی بررسی روابط تاریخی ادبیات ملی با دیگرزبانهاست وبیانگرانتقال پدیده های ادبی ازیک ملت به دیگرملتهاست" اماتعریف دوم چنین است:"ادبیات تطبیقی نگرش ونظریه جدیدی است درمطالعات ادبی یابه زعم برخی متفکران رویکردجدیدی درنقدادبی است وتطبیق صرفاً وسیله ای است برای رسیدن به هدفی والاتر".
ازمکاتب شناخته شده ادبیات تطبیقی مکتب فرانسوی است که نمایندگان آن فرانسوا گویار،ژان ماره کاره،رنه اتیامبل وپل ون تیگم هستند دیگر،مکتب آمریکایی است که فرانسوا یوست راپدر این مکتب نامیده اند ودومکتب آلمانی وانگلیسی نیزازدیگرمکاتب قابل ذکر این رشته به شمار می روند.
درموردکشورما ایران شاید بتوان گفت که این علم همزمان با تاسیس دانشگاه تهران پا به محافل ادبی گذاشته والبته اغلب به طور منقطع وناکارآمد ارائه شده است.ازصاحبنظران ادبیات تطبیقی ایران می توان به افرادی چون فاطمه سیاح،ابوالحسن نجفی،مجتبی مینوی وغیره اشاره کرد.
امروزه ادبیات تطبیقی باتاریخی حدوداً دویست ساله در کنار نقد ادبی وتاریخ ادبیات دردانشگاههای دنیا تدریس می شودوبه ابزاری برای شناخت ملتهای مختلف تبدیل شده است ونکته آخراینکه نخستین کتابشناسی ادبیات تطبیقی به همت لویی پل بتزدر1897تهیه وتوسط بالدنسپرژه درفرانسه منتشر شدومجموعه حاضر تلاشی است درزمینه کتابشناسی توصیفی ادبیات تطبیقی.دراین مجموعه که به شیوه الفبایی تنظیم شده است ابتدا کتابهایی معرفی شده اند که متن فارسی آنها موجوداست اعم از اینکه مولف آن ایرانی یاغیرایرانی باشدوسپس به معرفی کتابهای عربی پرداخته شده است ودرکتابشناسی هراثر ابتدامشخصات اثرذکر شده وبعد درحدود یک یا دو پاراگراف کتاب مورد نظر معرفی گردیده ودرپایان نیزبه فهرست مطالب کتاب اشاره شده است.لازم به ذکراست که این مجموعه شامل کتابشناسی چهارده اثرمی باشدو اساس کار ما کتابهایی است که بیشتر به معرفی رشته ادبیات تطبیقی،پیدایش وگسترش آن ومباحثی اینچنین پرداخته اند و از ذکرکتابهایی که شیوه کار آنها تطبیقی است خودداری گردیده امید که مورد استفاده خوانندگان گرامی قرار بگیرد.
لطفا در تکمیل این پژوهش ما را یاری نمایید.
به نام پروردگار دانایی